Ebeveynler Çocuklarıyla Arkadaş Olabilirler mi?
Siz de "Çocuğumla çok iyi arkadaşız. Her şeyi benimle konuşur." ya da “Annem benim arkadaşım gibidir. Ona her şeyi anlatabilirim.” mi diyorsunuz ? Sizce ebeveynler çocuklarıyla arkadaş olabilirler mi?
Ergenlik dönemi, biyolojik değişikliklerin yanında kimlik gelişiminin de tamamlandığı bir dönemdir. Ayrıca ergenin sosyal ilişkilerinde de gözle görülür değişimler meydana gelmektedir.
Ergenlik dönemi erişkinliğe ulaşmak için sosyal değerler arama dönemidir. Bilişsel kapasitesi artan ergen bu dönemde bir çok düşünce sorgulamaya ve kimliğini oturtmaya çalışmaktadır. Ergen aynı zamanda ahlak konularını da sorgulamaya başlar (Cole ve Cole, 2001). Ergenin bu dönemde başarması gereken bir başka zorlu şey de yetişkin kimliğini oluşturmaktır. Ergenin kişilik gelişimi, yeni edindiği kapasiteleri ve sosyal ilişkileri ile doğumundan bu yana oluşan kişilik özelliklerinin birleşmesiyle gerçekleşir. Ergen, çocuklukta edinilen güç, tecrübe ve yetenekleri kim olduğu duygusunu kaybetmeden, daha olgun bir kimlik inşa etmekte kullanır. Kendilerini ve düşüncelerini ifade etmeye teşvik eden ailelere sahip ergenlerin kimliklerini daha çabuk ve daha sağlıklı oluşturdukları görülmektedir (Cole ve Cole, 2001). Peki bu kritik dönemde ebeveynin çocuk ve ergene yaklaşımı nasıl olmalıdır ?
Bu kritik dönemlerde ergen anne-babaları, çocuklarının kendisini ayrı biri olarak görmesine ve inşa etmesine izin vermelilerdir. Ebeveynin görevi çocuklarını izlemek ve korumak, ergenin görevi ise kim olduğunu ve niçin yaşadığını bulmaktır.
Hepimizin bildiği gibi ergenin bu dönemde aile ile geçirdiği zaman azalır ve bu zamanın arkadaşlara adanır. Arkadaş grubu içerisindeki ergen kendini yetişkin kontrolünden ve rehberliğinden soyutlamaya çalışır. Bu süreçten ebeveyn ve ergen arasındaki ilişki oldukça etkilenir. Genel olarak arkadaşlarıyla daha fazla vakit geçirmeyi tercih eden ergen ebeveynlerinden uzaklaşır ve sorunlarına çare bulmak için arkadaşlarına başvurmayı tercih eder. Bu durumda anne-babanın yapabileceği en iyi şey çocuklarının arkadaşlarını tanımaya çalışmak, onlarla daha fazla vakit geçirmek ve bir güven ilişkisi kurmaktır.
Bazı anne babalar bu dönemde arkadaş rolüne daha fazla önem verip, ebeveyn rolünü hafife alırlar. Çocukları tarafından sevilmek isteyen ebeveyn, çocuklarının “en iyi arkadaşı” olmak isterler. Aslında bu arkadaşlık eleştiri yapmayan arkadaştır. Unutulmamalıdır ki, çocukların bir çok arkadaşı olabilir ancak tek bir anne babası olur. Bu yüzden çocuklar bir arkadaş daha edinip, anne babadan mahrum kalmamalıdır. Bunun sınırına dikkat etmek oldukça önemlidir (Orvin, 1995).
