Kardeşler Arası Diyalog
Çocuk sahibi olmak ve çocuk büyütmek, kişileri anne baba konumuna getiren bir basamaktır. Bu noktadan itibaren anne babalara bir hayli sorumluluk yüklenir. Birden fazla çocuk büyütüp yetiştirmek, tek çocuk yetiştirmekten daha fazla dikkat ister.
Birden çok çocuk olan ailelerde kardeşler arasında da farklı birer ilişki dengesi söz konusudur. Anne veya baba; çocuklarına ayrı ayrı ilgi göstermek zorunda kalırken, çocukların her biri de anne veya babalarının ilgilerini, sevgilerini daha çok elde edebilmek adına bir rekabet içine girerler. Kardeşler arasındaki bu rekabet belirli bir düzeyde doğal karşılanmalıdır; ancak aile içinde ilişkileri bozacak ve aile bireylerinin yaşam kalitelerini aksatacak derecede yaşanan rekabeti bazen "kardeş kıskançlığı" olarak adlandırabiliriz. Kardeş kıskançlığı; anne babanın ilgisini, sevgisini, takdirini daha fazla elde etmek amacı ile kardeşler arasında yaşanan iletişim çatışmasıdır. Hemen her evde ve (erişkinlik dahil) her yaşta yaşanabilecek olan kardeş kıskançlığı toplumda oldukça yaygındır (Çevikaslan, 2006)
Kardeş kıskançlığı temelinde bir iletişim çatışmasıdır. Bu yüzden aile bireyleri arasındaki ilişkiler oldukça önemlidir. Burada anne ve babanın çocuklar arasındaki tutumlarına dikkat edilmelidir.
Kardeşler Arası Çatışma ve Şikayetler
Örneğin kardeşler arasında gerçekleşen en küçük bir tartışmada birbirlerini şikayet ederler. Kardeşler arası bu şikayetleri göz ardı etmek bir süre sonra bu şikayetlerin sayısını arttıracaktır. Geçimsizlik daha da büyür. Bu süreç böyle devam eder. Ancak yaşanan bu soruna müdahale etmek de doğru bir davranış değildir. Çünkü bu müdahale çocukların sorun çözme kabiliyetini zedeler. Bu yüzden “Sizin bu problemi çözeceğinizi düşünüyorum.” deyip, çocuklar problemi çözmeye teşvik edilmelidir. Eğer çocuklar birbirlerini fiziksel ve duygusal anlamda zarar verirlerse onlara sinirlenmeden, “Siz şu an bir arada bulunmaya hazır değilsiniz.” diyerek mekanlarını ayırabilirsiniz.
“Sen Ablasın” ya da “Sen Ağabeysin”
İlk çocuk henüz küçük yaşlardayken eve ikinci çocuk gelebilir. Ancak bu durum ilk çocuğun çocukluğunun sona erdiği ve abla ya da ağabey sorumluluğu yüklenebileceği anlamına gelmez. Bu yüzden ilk çocuğu kardeşine ısındırmak için söylenen “Artık sen abla oldun.” ya da “Sen onun ağabeysisin.” cümleleri büyük çocukların bu rolü reddetmesine sebep olabilir. Büyük çocuklara abla ya da ağabey bakış açısı yerine “çok yakın arkadaş” şeklinde bakış açısı yerleştirilebilir (Aktosun, 2008).
Kardeş Yaşlarının Birbirine Yakınlığı
Kardeşlerin sayıları, yaş, cinsiyet ve kişilik özellikleri ile aralarındaki yaş farkları; birbirlerine karşı sergiledikleri davranışları belirler. Yaşları yakın olanlarda doğrudan çatışmalar daha fazladır. Aralarında birkaç yaş fark olanlarda ise pasif agresif çatışmalar daha fazla gözlenir. Dışa dönük çocuklarda; öfke, saldırganlık gibi dışavurum davranışları daha sık sergilenirken, içe dönük olanlarda ise sıkıntı, ağlama gibi depresif belirtiler görülebilir (Çevikaslan, 2006).
